Thứ năm, 24/05/2018 | GMT+7
TIN VẮN
~ ~ Chào mừng Năm Du lịch Quốc gia 2018 - Hạ Long - Quảng Ninh ~ Nhiệt liệt chào mừng kỷ niệm 43 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2018) ~ Nhiệt liệt chào mừng 132 năm ngày Quốc tế lao động (1/5/1886 - 1/5/2018) ~ Hạ Long - Quảng Ninh, điểm đến an toàn, mến khách và thân thiện ~   ~~~   

Sử dụng phương pháp Teacch trong giáo dục tự kỉ 5 - 6 tuổi

Trị liệu và giáo dục cho trẻ tự kỷ và trẻ có khó khăn về giao tiếp (treatment and education of autistic and related communication handicapped children - TEACCH) được tiến hành từ năm 1966 bởi các chuyên gia tâm lý, các nhà nghiên cứu thuộc Trường đại học North Carolina, Mỹ. Ngày nay, TEACCH được sử dụng khá phổ biến tại hầu hết các bang ở Mỹ.

Phương pháp này cũng được phổ biến tại nhiều nước thuộc châu Âu, châu Á và Nam Mỹ, đặc biệt là tại Anh. Có thể nói, TEACCH là một trong những phương pháp can thiệp trẻ rối loạn phổ tự kỉ phổ biến, uy tín nhất hiện nay. TEACCH tập trung và giải quyết một cách có hiệu quả những khó khăn của trẻ rối loạn phổ tự kỉ bằng việc cấu trúc hóa hoạt động dạy học. Những khó khăn mà trẻ rối loạn phổ tự kỉ gặp phải trong quá trình học tập được khắc phục rất nhiều. Phát triển sự học tập của trẻ lứa tuổi mầm non mắc hội chứng tự kỉ được thông qua các bài học cụ thể như sau:

          Khi sử dụng phương pháp TEACCH, nhà giáo dục có thể lựa chọn, sàng lọc những nội dung phù hợp với trẻ của mình để phương pháp giáo dục đạt hiệu quả.

Một số ưu, khuyết điểm khi sử dụng phương pháp TEACCH

Ưu điểm:

 Cả một chương trình đáp ứng với nhu cầu của trẻ

 Trẻ tự kỷ hiểu các yêu cầu và cách đáp ứng

 Tập trung vào những kỹ năng của trẻ chứ không phải những khuyết điểm

Khuyết điểm:

 Rất gò bó tập trung vào những đồ phụ tổ chức

 Cần nhiều nhân lực để thực hiện

          Những đề mục của chương trình TEACCH:

          1. Bắt chước (Imitation).

          2. Nhận thức (Perception).

          3. Vận động thô (Gross motor).

          4. Vận động tinh (Fine Motor).

          5. Phối hợp mắt và tay (Eye-hand intergration).

          6. Kỹ năng hiểu biết (Cognitive performance).

          7. Kỹ năng ngôn ngữ (Verbal performance).

          8. Kỹ năng tự lập (Self-help).

          9. Kỹ năng bắt chước xã hội (Social performance).

Một số tiêu chí cụ thể trong chương trình TEACCH dành cho trẻ mẫu giáo rối loạn phổ tự kỉ.

 

Nội dung

Lứa tuổi: 5-6 tuổi

1. Bắt chước

 

 

2. Nhận thức

 

2.50. Liên kết Hình và Chữ (dùng kiểu chữ đánh máy thông thường cỡ 16, không dùng chữ hoa). Bảo trẻ: Em đọc đi, chữ gì đây? Xem hình nhà, đọc chữ nhà. Bắt đầu với những hình và chữ như: nhà, cửa, chén, đĩa, giường, gấu, cha (ba), mẹ. Trẻ càng tiến bộ, chúng ta càng thêm hình và chữ luôn luôn đi với nhau.

3. Vận động thô

3.85. Vượt qua 7 chướng ngại như trong bài 3.73.

3.86. Dùng chiếc vợt đánh vào quả bóng bằng mút, treo từ trên rơi xuống trước mặt, trong một giỏ lưới.

3.87. Chiếc xe cút-kít. Trẻ quỳ xuống, hai tay đụng đất. Người lớn đứng phía sau, cầm 2 chân của trẻ nâng lên. Trẻ dùng 2 tay đi tới theo một đường đã vạch sẵn. Khi trẻ đã quen, chúng ta cố gắng ghì lại đằng sau, để trẻ cố sức đi tới.

3.88. Cột chặt một sợi dây lớn dài khoảng 1 mét vào một cái thùng giấy cứng. Trẻ đứng một bên kéo thùng giấy về phía mình, cho đến khi vượt quá một đường ranh. Từ từ chúng ta thêm vào thùng những vật nặng, tùy vào sức mạnh của trẻ.

3.89. Chơi kéo dây. Một đầu dây là người lớn và đầu kia là trẻ. Trẻ cố kéo người lớn vượt qua một lằn ranh đã được vẽ sẵn. Ban đầu tạo dễ dàng cho trẻ. Dần dần chúng ta cố ghì lại, nhưng vẫn không tạo thất bại cho trẻ.

3.90. Nhảy lên và đồng thời đưa hai tay đụng vào nhau hay là vỗ vào nhau phía trên đầu. Sau đó, nhảy và đưa 2 chân mở rộng ra. Đoạn nhảy và khép chân lại. Khi trẻ em đã biết làm từng động tác, chúng ta bảo trẻ kết hợp lại với nhau. Nhảy lên đưa 2 tay và 2 chân mở rộng. Sau đó, khép hai chân lại và để 2 tay dọc theo thân mình. Người lớn cùng làm với trẻ.

3.91. Nhảy dây. Cột chặt một đầu dây vào một thân cây hay một nơi vững chắc. Giáo viên và trẻ ở giữa. Chúng ta nhờ một người khác cầm đầm dây kia và quay tròn. Khi nhìn thấy dây đến gần, bảo trẻ em cùng nhảy lên, để cho sợi dây tiếp tục quay tròn. Ban đầu chỉ nhảy một lần. Dần dần nhảy liên tiếp 3-4 lần.

3.92. Trò chơi nhảy lò cò từ ô một lên ô mười, rồi nhảy về chỗ cũ.

3.93. Đi trên một khúc gỗ, giống như 3.84. Lần này lấy một đồ vật ở đầu khúc gỗ đem đến bỏ vào một cái thùng ở cuối khúc gỗ. Làm như vậy cho đến khi mọi đồ vật được chuyển hết từ thùng đầu đến thùng cuối.

4. Vận động tinh

4.118. Lấy đinh rệp ấn mạnh vào một tấm mút dày. Sau khi đã biết dùng đinh rệp, bảo trẻ ấn đinh theo những đường vẽ hay là theo các loại hình khác nhau.

4.119. Cắt giấy màu thành nhiều đường dài. Tập cho trẻ dệt lại “một trên một dưới”, thành những tấm khăn có nhiều ô vuông nhiều màu.

5. Phối hợp mắt - tay

5.154. Dùng đinh rệp hay đinh ấn, để làm nên những hình khác nhau. Tập cho trẻ biết cắm đúng những đinh rệp ở phía đầu. Tập ấn xuống trên một tấm mút hay tấm thảm nhỏ và cứng.

Soạn trước những tấm hình. Dùng 12 đinh rệp cho mỗi hình, phân phối một cách đều đặc những khoảng cách. Hình một: cái nhà có mái, có vách, có cửa lớn. Hình hai: khuôn mặt tròn có 2 mắt, mũi và miệng. Hình ba: một thân cây có lá, thân và rễ.

5.155. Tập viết 3 số đầu tiên: số 1, 2 và 3, theo ba cách. Cách thứ nhất: là nối các điểm. Cách thứ hai: viết theo mẫu. Cách thứ ba: viết thuộc lòng.

5.156. Vẽ con đường đi có hai gạch song song với nhau. Đường thẳng ngang. Đường cong. Đường đi lên. Đường đi xuống. Đường vòng vo. Đường có góc. Đường đi tới rồi đi lui… Đường đi từ nhà đến trường. Gợi ý cho trẻ tưởng tượng.

5.157. Vẽ hình người (sơ đồ thân thể). Vẽ đầu và mặt, tay, chân… Ban đầu chỉ dùng mẫu để trước mặt. Sau đó chỉ gợi ý, để trẻ vẽ theo ý mình.

5.158. Vẽ nhiều “loại khác nhau”: trái cây, áo, quần, đồ chơi, máy bay, tàu thủy, chim,… Mỗi loại có nhiều thứ. Tập cho trẻ xếp loại.

6. Tư duy

6.188. Kể một câu chuyện đơn giản. Xem 6.185. Sau đó đưa ra 3 hình ảnh và yêu cầu xếp lại theo thứ tự thời gian. Với trẻ biết nói, yêu cầu giải thích cách xếp đặt.

6.189. Phân biệt 3 loại câu hỏi: Ai? Cái gì? Ở đâu? Ví dụ, soạn sẵn 3 hình ảnh như con người, con bò, quả bóng, và để trước mặt trẻ. Chúng ta đặt câu hỏi? Cái gì kêu “bọ”? Ai lái xe? Cái gì lăn tròn? Em chơi bóng ở đâu?

6.190. Kết hợp hai yếu tố hoàn toàn khác nhau. Một bên là các hình tròn, vuông và tam giác. Bên kia là cái nhà, bé gái, một cây lớn. Bảo trẻ: Em hãy vẽ vòng tròn xung quanh bé gái, chung quanh nhà có vườn vuông.

7. Ngôn ngữ

7.223. Kể chuyện số 2.

Xem hình trong một cuốn sách. Hỏi: Đứa bé trong bức tranh này mặc áo màu gì? Nó cảm thấy thế nào? Vui hay buồn? Có con vật nào trong hình không?

7.224. Ngày mai - hôm nay - ngày mai.

Trình bày chương trình sinh hoạt trong tuần, trên một tấm giấy lớn, với những hình ảnh. Mỗi buổi sáng, trước bảng chương trình, giải thích những sinh hoạt trong ngày: Hôm nay đi tắm. Ban trưa, ăn… Sau đó hỏi lại trẻ: Hôm nay làm gì? Trưa nay, ăn gì? Sau khi đã quen với “hôm nay”, cùng với trẻ, nhớ lại “ngày hôm qua”: ngày qua làm gì? Ngày qua, ăn gì? Để nhớ lại như vậy, nhìn bảng chương trình. Sau cùng là thấy trước “ngày mai”.

7.225. Tên những ngày trong tuần lễ.

Kết hợp với bài học (7.224). Hôm nay là ngày… chúng ta làm… chúng ta ăn… Ngày qua… Ngày mai…

8. Tự lập

8.244. Học tắm gội một mình.

*. Học điều hợp độ nóng và biết phân biệt vòi nước nóng, vòi nước lạnh.

*. Tập mở nước, bắt đầu từ vòi xanh, nước lạnh.

*. Tập đóng nước, bắt đầu từ vòi đỏ, nước nóng.

Tuy nhiên, với một số trẻ có thêm vấn đề chậm phát triển nặng, đây là những bài học khó làm được một cách nhuần nhuyễn. Sự có mặt của người lớn ở bên cạnh, luôn luôn là điều cần thiết cho trẻ.

9. Quan hệ xã hội

9.263. Ngồi vẽ một mình, vẽ theo những hình mẫu có sẵn trước mặt, như cái nhà, con người,…

9.264. Vẽ theo lời chỉ dẫn, được viết ra sẵn.

Thay vào những tấm hình, trẻ phải đọc và hiểu những điều mà trẻ đã học dưới đây:

*. Vẽ cái nhà.

*. Vẽ chiếc ô tô.

*. Vẽ một cây có lá xanh, có thân đen, có rễ vàng.

Càng ngày càng thêm những câu chỉ dẫn.

9.265. Của ai?

Trên một dãy 3, 4 hộp, có hình và tên của 3, 4 trẻ, trong lớp học.

Bảo trẻ: Đồ dùng này thuộc về ai, hãy sắp xếp vào chỗ của người ấy.

Để sẵn 4 chiếc mũ, 4 đôi dép, 4 cặp học sinh, 4 đồ chơi riêng của 4 em, từ nhà mang tới.

9.266. Tập gọi điện thoại.

Tập gọi điện thoại về nhà cho bố mẹ. Hay là tập gọi điện thoại từ 2 nơi trong trường, để nói chuyện đôi ba câu với nhau.

9.267. Tuân hành những giai đoạn 1, 2, 3… được viết ra và đã học.

Khi một công việc có nhiều giai đoạn.

*. Ở cấp một: Mỗi giai đoạn được trình bày bằng một hình ảnh.

*. Ở cấp hai: Mỗi công việc được trình bày bằng một hình ảnh.

*. Ở cấp ba: Mỗi giai đoạn được viết ra bằng một câu. Ví dụ:

1. Không nói chuyện.

2. Dùng 4 khối vuông xây một tháp.

3. Xong rồi, bỏ khối vuông vào lại trong hộp.

4. Cất hộp vào tủ.

5. Uống một ly sô cô la có sẵn trên bàn của cô ngồi.

 

Phương pháp Teacch luôn tập trung vào cá nhân, xây dựng trên những kỹ năng và cơ sở có sẵn.

Môi trường luôn thích ứng với trẻ chứ không phải trẻ thích ứng với môi trường.

Chương trình Teacch luôn bao gồm: đánh giá, kế hoạch giáo dục cá nhân, đào tạo kỹ năng xã hội, kỹ năng nghề nghiệp, hướng dẫn phụ huynh, tư vấn cho nhà trường.

Cách dạy có kết cấu bao gồm: chương trình, tổ chức phòng lớp và vật liệu, và sự hướng dẫn đơn  giản, rõ ràng.

Các khả năng học hỏi của trẻ được đánh giá bằng PEP. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số ưu, khuyết điểm, khi sử dụng phương pháp này, nhà giáo dục cần thực hiện linh hoạt, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của trẻ.

 

 

ThS. Nguyễn Minh Huệ

BÌNH LUẬN

Họ tên (*)
Email (*)
Nội dung (*)

0 bình luận

Video Clip