Trường Đại học Hạ Long
Thứ sáu, 17/08/2018 | GMT+7
TIN VẮN
~ Trường Đại học Hạ Long công bố điểm sàn xét tuyển Đại học, Cao đẳng sư phạm hệ chính quy năm 2018.   ~~~   

Thông tin khoa học

Vận dụng quan điểm tích hợp trong tổ chức các hoạt động học môn "Làm quen với Toán" ở trường Mầm non

Quan điểm tích hợp không phải là quan điểm xa lạ đối với mọi người, bởi lẽ mọi sự vật, hiện tượng trên thế giới này không thể đứng riêng lẻ một mình, mà  có sự tác động qua lại với nhau. Tích hợp giúp nhìn nhận thế giới như là một thể thống nhất, không chia cắt rõ ràng các sự vật, hiện tượng mà coi như chúng có sự tác động qua lại với nhau, tạo nên một chỉnh thể thống nhất. Trẻ nhỏ học tất cả những gì xung quanh chúng. Tích hợp trong dạy trẻ mầm non giúp trẻ hiểu được  các kiến thức và kỹ năng liên hệ với nhau như thế nào, giúp các trải nghiệm học tập của trẻ là một thể thống nhất . Đặc biệt, môn học cho trẻ làm quen với toán chứa nhiều kiến thức liên quan đến thực tế cuộc sống xung quanh trẻ. Vì thế trong tổ chức các hoạt động cho môn học này, cần vận dụng quan điểm tích hợp một cách thuần thục giúp trẻ hiểu được rằng các biểu tượng toán xuất hiện rất nhiều trong cuộc sống nhưng chúng không đứng một mình, mà có mối quan hệ với các môn học khác, các lĩnh vực khác, là một phần tạo nên thế giới xung quanh trẻ.

I. Tích hợp trong giáo dục Mầm non

1.1. Khái niệm tích hợp trong giáo dục Mầm non

          Tích hợp trong tiếng Anh là “intergrated”, nghĩa là "tập hợp, tích cóp ,nhóm gọn một hoặc nhiều các phần tử riêng lẻ vào cùng một diện tích". Theo từ điển tiếng Việt, tích hợp là sự tập hợp hay thu gọn thành phần một cách nhỏ gọn nhất có thể.

Trong  giáo dục Mầm non, tích hợp là thiết kế các nội dung và tổ chức các hoạt động thành một thể thống nhất, trong khung cảnh có ý nghĩa để trẻ phối hợp áp dụng và phát triển các kinh nghiệm, kỹ năng từ các lĩnh vực phát triển khác nhau khi tìm hiểu một sự việc, thông qua việc trẻ tham gia tích cực và trực tiếp một cách tự nhiên.

1.2. Các loại tích hợp

1.2.1. Tích hợp theo chủ đề

Tích hợp theo chủ đề là xây dựng các nội dung và cấu trúc các hoạt động xoay quanh một vấn đề, tạo điều kiện cho trẻ khám phá sâu , tiếp thu một cách hệ thống trong khoảng thời gian nhất định. Ví dụ: Trong chủ đề “Một số loại hoa”, để giúp trẻ khám phá về các loại hoa có thể tổ chức các hoạt động trong ngày của trẻ như sau: trong hoạt động học có chủ đích, dạy trẻ Vẽ bông hoa; trong hoạt động ngoài trời, cho trẻ quan sát các loại hoa; trong hoạt động góc, cho trẻ bán hoa quả, tô màu xé dán một số loại hoa; trong hoạt động chiều, cho trẻ đọc thơ và hát về các loài hoa.

Chủ đề có thể rộng hoặc hẹp. Một chủ đề lớn có thể bao gồm nhiều chủ đề nhỏ. Mỗi chủ đề được lựa chọn có thể triển khai toàn bộ (tất cả) hoặc chỉ một phần (theo nhánh). Từ đó, thời gian thực hiện mỗi chủ đề được thay đổi một cách linh hoạt khác nhau. Ví dụ: Trong chủ đề lớn “Thế giới thực vật”, có thể chia thành nhiều chủ đề nhánh như: Một số loại hoa, Một số loại quả , Một số loại cây, Những loại rau bé thích.

Các hoạt động tìm hiểu theo chủ đề triển khai trong thời gian thực hiện chủ đề là hoạt động tích hợp theo chủ đề.

1.2.2. Tích hợp trong một hoạt động

Tích hợp trong một hoạt động để thể hiện ở những điểm sau:

  • Khi tổ chức một hoạt động nhằm thúc đẩy một mặt phát triển nào đó, giáo viên cần chú ý tác động cùng một lúc đến nhiều mặt phát triển khác nhau của trẻ. Hoạt động này phải là chủ đạo, đồng thời kết hợp hợp lý các lĩnh vực khác nhau trong quá trình thực hiện hoạt động trọng tâm..
  • Tích hợp  các lĩnh vực nội dung trong môt hoạt động tức là khai thác nội dung của các lĩnh vực hoạt động khác nhau vào trong quá trình tổ chức một hoạt động nào đó

 

Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động học có chủ đích thuộc lĩnh vực phát triển nhận thức, giáo viên có thể khai thác các nội dung có liên quan ở các lĩnh vực khác như thơ, truyện, âm nhạc, thể dục, tạo hình,... nhưng cần lưu ý khai thác các nội dung đó phải thực hiện một cách linh hoạt, nhẹ nhàng không làm mất đi tính trọng tâm của nội dung chính của giờ hoạt động.

Khi tổ chức tích hợp theo chủ đề, giáo viên cần lưu ý:

- Các nội dung của chủ đề phải liên quan tới cuộc sống của trẻ và dựa trên nhu cầu của trẻ

- Với mỗi một chủ đề nên tập trung cho trẻ khám phá một vấn đề trọng tậm. Chú ý tổ chức các hoạt động để trẻ được tự mình tiến hành khám phá, không nên chỉ đưa ra các thông tin riêng lẻ.

- Lựa chọn các chủ đề gây hứng thú cho trẻ nên dựa vào các tình huống, sự kiện bất ngờ, mang tính thời sự.

Từ đó có thể thấy được rằng, quan điểm tích hợp rất phù hợp trong giáo dục Mầm non. Quan điểm này phù hợp với đặc điểm phát triển, đặc điểm nhận thức của trẻ. Giúp trẻ dễ dàng tiếp thu các kiến thức, kỹ  năng cần thiết mà vẫn tạo hứng thú, say mê, yêu thích của trẻ trong các hoạt động.

2. Vận dụng quan điểm tích hợp vào trong tổ chức các hoạt động “Làm quen với toán” cho trẻ Mầm non

2.1. Khả năng vận dụng quan điểm tích hợp vào quá trình tổ chức các hoạt động “Làm quen với toán” cho trẻ Mầm non

          Hoạt động cho trẻ “Làm quen với toán” nằm trong lĩnh vực phát triển nhận thức, có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát triển trí tuệ cho trẻ, đồng thời giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách. Môn học “Làm quen với toán” nhằm hình thành cho trẻ các biểu tượng sơ đẳng về toán, giúp trẻ nhận biết về số lượng trong phạm vi 10, nhận biết và phân biệt các hình và các khối hình học, giúp trẻ nhận biết sự khác nhau về chiều dài, chiều rộng, chiều cao và độ lớn giữa các đối tượng,  biết định hướng trong không gian và nhận biết về thời gian. Các biểu tượng toán  được hình thành trong suốt 3 năm học và gắn liền với cuộc sống hàng ngày của trẻ, giúp trẻ hiểu được thế giới xung quanh và có thái độ đối xử đúng đắn. Tuy nhiên, việc tổ chức các hoạt động cho trẻ “Làm quen với toán” không hề đơn giản. Đây là một hoạt động đòi hỏi có độ chính xác cao về kiến thức. Đồng thời, giáo viên phải vận dụng linh hoạt các trong việc hướng dẫn trẻ tổ chức hoạt động nhằm hình thành các kỹ năng học tập của trẻ đối với hoạt động làm quen với toán.

          Dạy học tích hợp trong giáo dục Mầm non là dạy học tích hợp liên môn, nghĩa là dạy những nội dung kiến thức liên quan đến nhiều môn học. Vì thế, vận dụng quan điểm tích hợp trong “Làm quen với toán” nghĩa là trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy trẻ làm quen với toán, giáo viên phải đồng thời lồng ghép, xen lẫn các nội dung thuộc các lĩnh vực phát triển khác, hơn nữa phải phù hợp với chủ đề, chủ điểm đang thực hiện. Nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trong việc vận dụng linh hoạt quan điểm tích hợp trong dạy trẻ làm quen với toán. Việc tích hợp chỉ thực hiện hình thức, sơ sài chủ yếu thông qua trò chuyện chủ đề và hoạt động luyện tập. Thông qua tích hợp các lĩnh vực phát triển thể chất, ngôn ngữ, thẩm mỹ và đạo đức, hoạt động học cho trẻ làm quen với toán sẽ không còn khô khan, cứng nhắc mà trở thành hoạt động khám phá,  vui chơi của trẻ, giúp trẻ hứng thú, say mê với giờ học mà vẫn hình thành các kiến thức, kỹ năng cần thiết cho trẻ. Để làm được điêu này, người giáo viên cần phải nắm vững kiến thức, kỹ năng đồng thời phải say sưa suy nghĩ, tìm tòi, không ngừng sáng tạo trong tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán.

2.2. Ví dụ

Bài: Dạy trẻ so sánh chiều dài của 2 đối tượng.

Chủ đề: Gia đình

Chủ đề nhánh: Các thành viên trong gia đình

Bài dạy gồm 3 hoạt động:

Hoạt động 1: Ôn tập nhận biết sự khác biệt rõ nét về chiều dài của 2 đối tượng.

Hoạt động 2:  Dạy trẻ so sánh, nhận biết sự bằng nhau và khác nhau về chiều dài của 2 đối tượng

Hoạt động 3: Luyện tập kỹ năng so sánh chiều dài của 2 đối tượng.

Giáo viên tổ chức cho trẻ hát bài “Ngọn nến lung linh” và trò chuyện về chủ đề.

Đối với bài này, giáo viên tổ chức các hoạt động theo tiến trình của câu chuyện “Ba cô gái” với các bức tranh minh họa nội dung,  đồng thời đến mỗi nội dung câu   chuyện sẽ cho trẻ tiến hành một hoạt động tương ứng:

Hoạt động 1: Trò chơi “Ai bật xa hơn”

Hoạt động 2: Trò chơi “Tìm đường”

Hoạt động 3: Trò chơi “Ai tinh mắt” và “Đội nào nhanh hơn”.

Trong bài này, giáo viên đã vận dụng được các loại tích hợp:

+ Tích hợp theo chủ đề: Dạy một hoạt động làm quen với toán nhưng lại thông qua một câu chuyện hấp dẫn, đầy tính nhân văn với ý nghĩa giáo dục cho trẻ. Hình thức trình bày trong câu chuyện cũng sinh động, với các hình ảnh minh họa đẹp. Với các hoạt động được triển khai xung quanh câu chuyện "Ba cô gái", giáo viên đã tích hợp chủ đề "Gia đình" xuyên suốt hoạt động học toán qua các hoạt động: hát, kể chuyện, trò chơi vận động, trò chơi học tập.

+ Tích hợp trong hoạt động: Trong khi cô giáo tổ chức hoạt động học toán thuộc lĩnh vực phát triển nhận thức, cô lại khai thác những nội dung ở các lĩnh vực khác như: kể chuyện cho trẻ nghe, tổ chức các trò chơi vận động, sử dụng hoạt động tạo hình... Khi đó, ngoài lĩnh vực phát triển nhận thức, giáo viên đã tích hài hòa nhiều kiến thức từ các môn học và lĩnh vực phát triển khác: kể chuyện, ngôn ngữ văn học, thẩm mỹ, giáo dục đạo đức lối sống, giáo dục giá trị cuộc sống. Đặc biệt, giáo viên làm tăng sự hứng thú của trẻ, giúp hoạt động học trở nên hấp dẫn, lôi cuốn.

III. Kết luận

       Dạy học tích hợp là một phương pháp dạy học tích cực phù hợp trong giáo dục Mầm non nói chung và trong dạy trẻ làm quen với toán nói riêng. Chỉ có dạy học tích hợp mới phù hợp với khả năng nhận thức thế giới của trẻ, giúp trẻ hiểu dễ dàng hơn các kiến thức và kỹ năng cần tiếp thu. Đặc biệt đối với môn cho trẻ “Làm quen với toán”, dạy học tích hợp giúp hoạt động học trở nên cuốn hút, sinh động, không còn buồn chán bởi các biểu tượng toán khô khan và khó tiếp thu Người giáo viên khi dạy môn học này được thỏa sức sáng tạo, không ngừng làm mới nội dung dạy trẻ và thay đổi linh hoạt các hình thức dạy học, luôn tạo nên không khi vui tươi “học mà chơi, chơi bằng học” trong lớp.

Tài liệu tham khảo:

1. Nguyễn Thị Hoa, Giáo trình giáo dục tích hợp ở bậc Mầm non , NXB Đại học Sư phạm Hà Nội - 2010

2. Dạy học tích hợp, phương pháp nâng cao chất lượng giảng dạy - www.hvtc.edu.vn.

3. Chương trình CSGD Mẫu giáo và Hướng dẫn thực

Th.s Lê Minh Phượng

BÌNH LUẬN

Họ tên (*)
Email (*)
Nội dung (*)

0 bình luận

Video Clip